Verschuiving

Dit jaar maakte ik een reis naar West-Sumatra. Ik dacht dat ik ging om te leren, maar ik kwam terug als leraar. In Bukittinggi trainde ik elke dag. Mijn lichaam leerde vormen die mijn hoofd nog niet begreep. Leip. Maar natuurlijk. Grootmeester Pak Haji Sofiyan Nadar bond de zwarte band om mijn middel en zei: "Guru Mudo." De jonge leraar. Later volgde de titel Pendekar Muda Taruna. Ik stond daar met die band en voelde twee dingen tegelijk: trots en verantwoordelijkheid.

Want een titel is pas iets waard als je er iets mee doet. Dus dat deed ik. Ik gaf les aan kinderen in Maninjau. Terug in Nederland. Organiseerde seminars in Den Bosch, Den Haag, Amsterdam. Bracht Pak Haji en zijn zonen naar Nederland. Dertig mensen in een kring, luisterend, bewegend, groeiend. Dat was mijn passieproject. Dat was Akar Sayap in actie. Ondertussen volgde ik de leergang Systemisch Martial Arts. Leerde ik hoe beweging systemisch werkt, hoe alles verbonden is. Hoe een houding in je lichaam een houding in je denken wordt.

Ik werd uitgenodigd om te spreken. In bibliotheken, op evenementen, bij organisaties. Telkens vertelde ik mijn verhaal. Over vallen en opstaan. Over wortels en vleugels. En mensen luisterden. Ze knikten. Ze herkenden iets. Dankbaar dat ik over mijn Molukse achtergrond kon delen, mijn professionele loopbaan en alles wat ik uit passie weet te realiseren.

Bij Museum Maluku werkte ik verder aan wat ik al jaren doe: verhalen zichtbaar maken. Foto's identificeren bijvoorbeeld. Gemeenschapsarchieven opbouwen. Mensen helpen hun eigen verhaal te vertellen. Het is werk dat rust vraagt, aandacht, geduld. En dat is precies wat ik dit jaar ook leerde: vertragen. Verstillen. Bezinken.

Ik mediteerde bij de Singgalang vulkaan in Sumatra. Zat daar in stilte, tussen de bergen, en voelde het vuur in mezelf. Niet als iets wat geblust moet worden, maar als iets wat onderhouden moet worden. Kalm. Gecontroleerd. Levend. Dit jaar schreef ik meer dan ooit. Columns, verhalen, reflecties. Maar ik leerde ook dat schrijven ademhalen is. Je moet ruimte laten tussen de woorden. Anders word je alleen maar lawaai.

2026 komt eraan. Er liggen al vragen op mijn bureau. Coaching. Lichaamswerk. Persoonlijk leiderschap. Internationale projecten. Ik zeg nog niet overal ja op, maar ik luister. Ik voel wat past.

Nog meer wortels. Nog meer vleugels.

Het is het allemaal waard.